In de media

Een interview uit magazine Elegance (2009).

elegance-02


Leeuwarder Courant


Actief media


Libelle


Ariadne At Home


Algemeen Dagblad, artikel over het Zussenboek

http://www.uitgeverijmooimedia.nl/Uitgeverij_Mooi_Media/Interview_Julia_van_Bohemen.html

(via het kopiëren van bovenstaande link in uw browser, leest u het complete artikel met foto’s)

Interview met…

Ze kunnen elkaar niet luchten of zien, of houden juist zielsveel van elkaar: zussen. Julia van Bohemen schreef een boek over die soms kwetsbare band voor het leven. ‘Je plek in het gezin bepaalt heel veel.’

Zelf heeft ze alleen een broer. Maar juist daarom is Julia van Bohemen, schrijfster en beeldend kunstenaar, zo gefascineerd door de band tussen zusjes. “Vrouwen die een of meer zussen hebben, vinden dat zo vanzelfsprekend. Maar het is eigenlijk heel bijzonder. Je deelt dezelfde opvoeders, dezelfde jeugd, je kent elkaar al een heel leven. Je hebt allebei een plek in het ouderlijk gezin, een rol. Je deelt codes en geheimen. Dat maakt de relatie heel anders dan met een vriendin. Dieper, ingewikkelder. Je zus confronteert je met jezelf. Omdat ze uit hetzelfde nest komt, maar toch totaal anders is.”
Dat kan heel mooi zijn. Maar het kan ook verschrikkelijk misgaan, blijkt ook uit sommige van de verhalen die Van Bohemen optekende voor haar Zussenboek. Ze interviewde tientallen zussen. Vrouwen tussen wie alles koek en ei was – zoals de tweeling die nog steeds liefst dag en nacht bij elkaar is – maar ook vrouwen bij wie te veel pijn naar boven kwam tijdens de interviews.
“Dan lagen er binnen tien minuten zo veel problemen op tafel dat ze alsnog afhaakten. Of één van de zussen kon zich echt niet vinden in de versie die de ander had van hun jeugd. Er hebben heel wat tranen gevloeid. Af en toe voelde ik me net een psycholoog. Ik probeerde dan, door te praten en aan de tekst te schaven, tot overeenstemming te komen. Maar daarvoor lagen de verschillen van inzicht dan toch te diep.”
Jammer, vindt Van Bohemen. “Als dingen aan het licht komen, is dat vaak ook een kans om er eindelijk over te praten en het af te sluiten. Daar hadden ze mij best voor mogen gebruiken.”
Anderen durfden de confrontatie wel aan. Zoals de zusjes Anke en Pit Gooskens. Hiun jeugd was moeilijk. Ze waren met vijf meisjes, van wie er één, Carla, op 7-jarige leeftijd overleed. Een gebeurtenis waarover nauwelijks werd gesproken, maar die bepalend was voor hun verdere levens. Toen de zussen volwassen waren, kwam de verantwoordelijkheid voor de financiële nalatenschap van hun vader, die in 2002 overleed. Pit, de oudste, voelde zich daar enorm mee belast. Als de zussen besluiten tot een familie-opstelling(een therapievorm waarbij ieders rol in het gezin zichtbaar wordt gemaakt) blijkt pas hoe zeer zij zich ook verantwoordelijk voelde voor het gezin toen Carla overleed. Want Pit wist als enige hoe ziek Carla was – een loodzwaar geheim. Anke heeft juist nooit kunnen rouwen over de dood van haar zusje, wat mede bijdroeg aan een psychose, later in haar leven.
“Het is een voorbeeld van hoe bepalend je rol in het gezin is. Het gekke is: als volwassen zussen bij elkaar komen, vallen ze allemaal ook gelijk weer terug in die rol. Ook bij gezinnen waar alles voorbeeldig verlooptzie je dat. De één is meteen weer de flierefluiter, de ander het verantwoordelijke meisje.”
Van Bohemen sprak voor haar boek ook met de actrice Josine van Dalsum, die kort na dat gesprek overleed. “Zij had feitelijk geen relatie meer met haar zussen, zo slecht was de band. Echt heel jammer dat het zo kan gaan.”
De relatie met een zus simpelweg verbreken, is volgens Van Bohemen eigenlijk niet mogelijk. “Althans niet zonder dat het jezelf ook heel veel schade berokkent. Ik denk dat de diepte van een zussenband wordt onderschat. Dat zie je ook vaak in de praktijk: dat de vrouwen elkaar toch weer opzoeken. Soms gebeurt dat pas na het overlijden van een van de ouders.”
Zelf is Julia van Bohemen moeder van twee zonen (19 en 14) en twee dochters (17 en 9). “Het schrijven van dit boek maakte me extra bewust van de kwetsbaarheid van hun onderlinge band. Ik laat mijn oudste dochter wel eens op de jongste passen. Ineens vroeg ik me af of dat eigenlijk wel goed is; of ik daarmee niet te veel verantwoordelijkheid op haar schouders laad. Wat moet je als ouder nu doen om te zorgen dat ze het goed kunnen vinden later? Ik denk dat er op die vraag geen pasklaar antwoord is. Natuurlijk moet je niet één van je kinderen voortrekken of juist overladen met verantwoordelijkheden. Dat spreekt vanzelf. Maar hoe goed je het ook probeert te doen, in elk gezin speelt dat kinderen hun rol moeten vinden en met elkaar moeten leren omgaan. Je kunt alleen maar hopen dat het positief uitpakt.”
Heeft ze nog een advies voor zussen die het moeilijk vinden met elkaar om te gaan? “Wat ik tijdens de gesprekken heb gemerkt, is dat veel conflicten ontstaan door rolverdelingen. Ik moest altijd dit en jij hoefde nooit dat. En door geheimen. De een wist dit en de ander niet. Door al die dingen op tafel te leggen, te vertellen, te tekenen of te schilderen, lijkt het in eerste instantie alsof de problemen worden uitvergroot. Dat is eng en confronterend. Maar uiteindelijk helpt het. Dus praat erover. Schrijf het samen op. Lees het. Herlees het. Teken het, schilder het. Dan kun je misschien die o zo waardevolle band herstellen en verdiepen.

Bron: Algemeen Dagblad 11-4-2011
Boek over bijzondere, maar ingewikkelde band: ‘ze komt uit hetzelfde nest, maar is toch totaal anders’

NAAM Julia van Bohemen
PUBLICATIE Algemeen Dagblad
DATUM 11 april 2011
ONDERWERPEN Zussenboek
Je zus confronteert je met jezelf